De keten is geen bijlage bij het contract
Hoe u onder Cbw en AVG aantoont dat leveranciers écht worden gestuurd
Als ik een ISMS of een Cbw-dossier open, ligt de leveranciersmap er bijna altijd. Contracten. Verwerkersovereenkomsten. Soms een Excel met “laatste assessment”. Op papier voldoet het. In de audit valt het als eerste om.
Niet omdat er geen afspraken zijn. Omdat niemand kan laten zien dat het bestuur de keten stuurt.
Na vijftien jaar audits is dit een van de hardnekkigste patronen: de organisatie behandelt supply chain als juridisch dossier, niet als onderdeel van het managementsysteem. Onder ISO 27001 was dat al riskant. Onder de Cyberbeveiligingswet en de AVG tegelijk is het een bestuurlijk probleem.
Wat de normen en de wet eigenlijk vragen
| ISO 27001 | AVG | Cbw |
|---|---|---|
| Vraagt niet om een map met SLA’s. Annex A.5.19 tot A.5.22 vragen om een proces: bepalen welke leveranciers informatiebeveiliging raken, eisen stellen, die eisen monitoren, en wijzigingen in de keten beheersen. | Vraagt hetzelfde in andere taal: verwerkers selecteren op waarborgen, instructies geven, en kunnen aantonen dat u dat blijft doen — niet alleen op de dag van ondertekening. | Legt de zorgplicht bij de entiteit zelf. U kunt een incident bij een MSP of cloudaanbieder niet “doorschuiven”. De meldplicht loopt via úw organisatie. Als de keten te laat signaleert, bent ú te laat. |
Drie regimes, één toets: stuurt het bestuur de afhankelijkheden, of bewaart het documenten?
Drie non-conformiteiten die ik al jaren terugzie
1. Scope van de keten is te smal
Alleen “verwerkers persoonsgegevens” staan op de lijst. De hostingpartij, de SOC-dienst, de AI-tool die tickets samenvat en de freelancer met productiedata ontbreken. Onder Cbw telt elke partij die netwerk- en informatiesystemen of essentiële processen kan raken.
2. Due diligence is een eenmalige vragenlijst
Een ISO-certificaat van de leverancier wordt als sluitstuk gezien. Certificaten zeggen iets over een scope op een peildatum. Ze zeggen niets over uw specifieke data, uw meldketen of de subcontractors van de subcontractor.
3. Monitoring stopt bij de factuur
Er is geen afgesproken ritme waarin residuale risico’s, incidenten, penetratietesten of wijzigingen in de dienst terugkomen in de management review. Interne audit toetst dan alleen of het contract bestaat — niet of het systeem werkt.
Dat laatste is precies het verschil tussen een complianceplatform dat bewijs verzamelt en een auditor die beoordeelt of sturing plaatsvindt.
Wat “aantonen” concreet betekent
Een bestuurder moet in één gesprek kunnen uitleggen:
Vijf dingen die op tafel moeten liggen
- Welke leveranciers, als ze omvallen of lekken, de continuïteit of vertrouwelijkheid raken;
- Hoe die lijst tot stand komt en hoe vaak hij wordt herijkt;
- Welke eisen u stelt bovenop een standaard-VWO (meldtermijnen die passen bij Cbw, auditrechten, ketenaansprakelijkheid voor subverwerkers, exit);
- Hoe u weet dat die eisen nageleefd worden — niet alleen dat ze op papier staan;
- Wat u de laatste twaalf maanden daadwerkelijk heeft gedaan toen een leverancier een afwijking, een datalek of een scopewijziging meldde..
Als dat verhaal alleen in de hoofden van de CISO en de inkoopjurist zit, is het geen managementsysteem.
Praktische inrichting die in audits standhoudt
Lijst van diensten
Koppel elke Ring-1-partij aan een eigenaar in de lijn, een residual risico in het risicoregister, en een vast agendapunt in de management review. Niet “status contracten”, maar: incidenten in de keten, openstaande findings, wijzigingen in dienstverlening, resultaat van de laatste herbeoordeling.
Laat interne audit steekproeven doen op gedrag: is de meldketen getest? Is een nieuwe subverwerker beoordeeld vóór ingebruikname? Is een verlopen assessment opgevolgd of stilzwijgend doorgerold?
Voor AVG: laat de FG niet alleen het verwerkersregister bijhouden, maar toetsen of de instructies in de praktijk nog kloppen bij wat de leverancier écht doet — vooral bij AI-features die stilletjes aan gaan.
Wat ik bestuurders nu zou vragen
Als de RDI of een certificerende instelling morgen belt: kunt u binnen een dag de tien meest kritische ketenpartijen noemen, het laatste residuale risico per partij, en het bewijs van de laatste sturingshandeling? Geen intentie. Geen “staat op de planning”. De handeling.
Wie dat niet kan, heeft geen ketenbeheer. Die heeft een archief.
Registreren is het begin. Sturen is het systeem.
IsoSecure ziet dit wekelijks bij organisaties die ISO 27001 “af” achten of die hun Cbw-registratie hebben gedaan en denken dat de zorgplicht daarmee is ingevuld.
Als u wilt weten of uw keten in een interne audit standhoudt — niet op contracten, maar op sturing — is dat precies de toets die een onafhankelijke Lead Auditor moet doen.
Auteur van dit blog: Robert Bals, IsoSecure b.v.
Meer weten? Neem contact met IsoSecure op via info@isosecure.nl of 06-22592010
Veelgestelde vragen
Klik op een vraag voor het antwoord
Wat vraagt ISO 27001 van leveranciersbeheer?
Annex A.5.19 tot en met A.5.22 vragen om een proces: bepalen welke leveranciers informatiebeveiliging raken, eisen stellen, die eisen monitoren, en wijzigingen in de keten beheersen. Geen map met SLA's, maar een werkend proces.
Wat vraagt de Cyberbeveiligingswet van de toeleveringsketen?
De Cbw legt de zorgplicht bij de entiteit zelf. Een incident bij een leverancier zoals een MSP of cloudaanbieder kan niet worden doorgeschoven; de meldplicht loopt via uw eigen organisatie. Als de keten te laat signaleert, bent u te laat.
Wat zijn de drie ringen in leveranciersbeheer?
Ring 1 zijn partijen zonder wie u geen week kunt draaien of die bij een incident de Cbw-meldplicht triggeren. Ring 2 zijn verwerkers met persoonsgegevens of toegang tot productiesystemen. Ring 3 is de rest, met lichtere eisen.
Is een ISO-certificaat van een leverancier voldoende bewijs?
Nee. Een certificaat zegt iets over een scope op een peildatum, maar niets over uw specifieke data, uw meldketen of de subcontractors van de subcontractor. Monitoring moet doorlopen na de eerste beoordeling.
Wat moet een bestuurder over de keten kunnen aantonen?
Welke leveranciers de continuïteit of vertrouwelijkheid kunnen raken, hoe die lijst wordt herijkt, welke aanvullende eisen gelden, hoe naleving wordt geverifieerd, en wat er concreet is gedaan bij de laatste afwijking of het laatste datalek van een leverancier.










